Intellectuele eigendomsrechten en politieke campagnes

oktober 20, 2015 at 9:00 am  •  0 Comments  •  16 views

By

De Nederlandstalige popgroep ‘Het Goede Doel’ was aanvankelijk actief van 1979 tot begin van jaren negentig. Eén van de grootste hits van deze band was het nummer België (Is er leven op Pluto?). Dit nummer wordt sinds kort afgespeeld op PVV-bijeenkomsten. Henk Westbroek, de zanger van Het Goede Doel heeft België samen met Henk Temming geschreven. De heren zijn er niet van gecharmeerd dat de PVV het nummer gebruikt en zij willen daarom een verbod afdwingen.

De heer Westbroek heeft echter aangegeven dat de bedoeling van het verbod niet specifiek gericht is tegen de PVV. Het Goede Doel wil dat geen enkele politieke partij gebruik maakt van muziek van de band voor politieke campagnes.[i]

Intellectuele eigendomsrechten

Op de stukken muziek die de heer Westbroek en de heer Temming geschreven hebben rusten muziekauteursrechten én persoonlijkheidsrechten. Deze rechtsbescherming geeft de maker van een muzikaal werk het uitsluitende recht om toestemming te verlenen voor het opnemen, het reproduceren of heruitzenden van een uitvoering alsmede het in het verkeer brengen van exemplaren van die opnamen. Bovendien geven de rechten een recht op vergoeding voor het gebruik van de muziek door anderen. De schrijvers van een nummer hebben dus het exclusieve recht op de exploitatie van het nummer.

BUMA is de Nederlandse auteursrechtelijke organisatie voor de uitvoerende rechten. Het beheer van muziekauteursrechten en de bemiddeling inzake van het muziekauteursrecht is aan de organisatie toevertrouwd. Kortgezegd kunnen personen met muziekauteursrechten deze rechten overdragen aan BUMA. BUMA incasseert vervolgens alle vergoedingen voor het gebruik van het muziekstuk en keert deze uit aan de auteurs.

De muziekauteursrechten van het nummer België zijn ook op deze wijze overgedragen aan BUMA. De heer Westbroek wil het verbod op het gebruik van het nummer dan ook realiseren via BUMA.

De heer Westbroek en de heer Temming hebben daarnaast ook de mogelijkheid om het verbod af te dwingen via hun persoonlijkheidsrechten op het nummer. Deze persoonlijkheidsrechten zien toe op de intieme relatie tussen de maker van een werk en het werk. Het muziekstuk wordt gezien als een geesteskind van de schrijver ervan. Op grond deze rechten kan de maker voorkomen dat een ander met het werk gaat ‘knoeien’.[ii] Op grond van artikel 25 lid 1 sub d Auteurswet heeft de maker van een werk het recht ‘zich te verzetten tegen elke misvorming, verminking of andere aantasting van het werk, welke nadeel zou kunnen toebrengen aan de eer of de naam van de maker of aan zijn waarde in deze hoedanigheid.’

De heren kunnen aanvoeren dat zij niet willen dat de muziek van Het Goede Doel gekoppeld wordt aan een politieke partij. Het gebruik van het nummer voor politieke doeleinden kan het nummer én de naam van de makers aantasten.[iii]

Andere voorbeelden

Het is niet voor het eerst dat werken waarop intellectuele eigendomsrechten gevestigd zijn, worden gebruikt in politieke campagnes. Zo heeft de voorzieningenrechter van de Rechtbank van Koophandel in Antwerpen in 2013 een uitspraak gedaan in een zaak tussen de Belgische politieke partij Het Vlaams Belang en het schoenenmerk Louboutin. De rechtbank in Den Haag had eerder dat jaar al bepaald dat Louboutin de houder is van het rode ‘zoolmerk’ (alle schoenen van het merk hebben een contrasterende en kenmerkende rode zool).[iv] Het Vlaams Belang verspreidde affiches met de slogan ‘Vrijheid of islam?’ waarop een paar damesbenen afgebeeld stonden die zwarte pumps met een rode zool droegen. De rechter stelde Louboutin in het gelijk en verbood de afbeelding van de schoenen.[v]

In de Amerikaanse verkiezingscampagne in de zomer van 2015 is de zanger Neil Young succesvol opgekomen tegen het gebruik van zijn nummer Keep on Rockin’ in The Free World door presidentskandidaat Donald Trump.[vi]

__________________________________________________________________________

[i] ‘Het Goede Doel strijdt tegen PVV’, 13 oktober 2015 www.hetgoededoel.nl.

[ii] P.G.F.A., Bescherming van de intellectuele eigendom, Deventer: Kuwer 2013, p. 53-79.

[iii] ‘Henk Westbroek wil niet dat PVV ‘Het Goede Doel’ speelt’, IE-Forom 12 oktober 2015, www.ie-forum.nl.

[iv] Vzr. Rechtbank Den Haag 18 april 2013, LJN BZ7844, KG 13-123 (Christian Louboutin tegen Van Haren Schoenen B.V.)

[v] Vzr. Rechtbank van Koophandel Antwerpen 12 september 2013, C/13/00138 (Louboutin tegen Van dermeersch)

[vi] B. Kaye, ‘Neil Young snubs Donald Trump, gives “Rockin’ in the Free World” to Bernie Sanders’, Consequence of Sound 22 juni 2015, concequenceofsound.net.

About the Author

Yvon Schoenmakers heeft in 2014 haar HBO-Rechten opleiding aan de Juridische Hogeschool Avans-Fontys te Tilburg Cum Laude afgerond. Momenteel volgt ze de master Rechtsgeleerdheid aan Tilburg University. Sinds september 2015 is Yvon redactielid van SecJure.nl.

 

Leave a Reply